Phụ gia thực phẩm là một chất thường không chứa dinh dưỡng, không được tiêu thụ thông thường như một thực phẩm. Bên cạnh đó, chúng cũng không được sử dụng như một thành phần của thực phẩm. Các chất phụ gia được sử dụng để thực hiện các tính năng cụ thể với mục tiêu giúp nâng cao chất lượng thực phẩm.

Phụ gia thực phẩm là gì

Phụ gia thực phẩm là những chất hoá học hoặc tự nhiên được thêm vào thực phẩm trong quá trình chế biến, bảo quản nhằm cải thiện hương vị, kết cấu hoặc kéo dài thời gian sử dụng (Theo Ủy ban Tiêu chuẩn hóa thực phẩm quốc tế Codex Alimentarius Commission – CAC).

Việc bổ sung thêm các chất phụ gia vào trong thực phẩm nhằm phục vụ cho mục đích công nghệ trong sản xuất, chế biến, đóng gói, bảo quản hay vận chuyển nhằm cải thiện kết cấu bên trong và đặc tính kỹ thuật của thực phẩm. Phụ gia thực phẩm không bao gồm các chất ô nhiễm hay các chất độc bổ sung vào thực phẩm.

Phụ gia thực phẩm được thêm vào thực phẩm để bảo quản thực phẩm

Đơn vị đánh giá mức độ an toàn của phụ gia thực phẩm

Hiện nay, phụ gia thực phẩm đang được sử dụng nhiều trong tất cả các thực phẩm, các chất tạo vị hay mùi hương,… Chính vì thế, nắm rõ kiến thức về các chất phụ gia thực phẩm nhằm đảm bảo an toàn trong quá trình bổ sung chúng trong sản xuất sản phẩm.

Cho đến nay, cơ quan có thẩm quyền FAO/WHO về phụ gia thực phẩm (JECFA) là cơ quan quốc tế chịu trách nhiệm đánh giá về mức độ an toàn của phụ gia để sử dụng trong thực phẩm buôn bán quốc tế. Xét riêng tại thị trường Việt Nam, Cục An Toàn Thực Phẩm (trực thuộc Bộ Y Tế) là cơ quan đại diện chịu trách nhiệm kiểm tra, đánh giá, rà soát mức độ an toàn của các chất phụ gia trước khi cấp phép sử dụng.

Vai trò phụ gia sử dụng trong thực phẩm

• Cải thiện chất lượng thực phẩm: Phụ gia thực phẩm giúp duy trì độ tươi ngon, giữ được kết cấu và màu sắc tự nhiên của thực phẩm trong suốt quá trình bảo quản.
• Bảo quản thực phẩm: Một trong những chức năng quan trọng nhất của chất phụ gia là kéo dài thời gian sử dụng bằng cách hạn chế sự phát triển của vi khuẩn, nấm mốc và các vi sinh vật gây hư hỏng thực phẩm. Nhờ có chất phụ gia, thực phẩm có thể được lưu trữ lâu hơn mà không làm mất đi giá trị dinh dưỡng.
• Tăng giá trị dinh dưỡng: Một số phụ gia an toàn được bổ sung nhằm tăng cường hàm lượng vitamin, khoáng chất hoặc các vi chất cần thiết cho cơ thể. Chẳng hạn, một số phụ gia có chứa sắt, canxi, vitamin D được bổ sung vào sữa, bột mì hay ngũ cốc nhằm cải thiện chế độ dinh dưỡng.
• Nâng cao trải nghiệm hương vị: Các chất phụ gia tạo hương, điều vị giúp thực phẩm trở nên hấp dẫn hơn, kích thích vị giác, từ đó tạo ra sự hài lòng cho người sử dụng.
• Tối ưu hóa quá trình chế biến: Một số chất phụ gia giúp cải thiện độ ổn định và đồng nhất của sản phẩm trong quá trình sản xuất, giảm hao hụt nguyên liệu và tăng năng suất chế biến.

Hướng dẫn phân loại phụ gia thực phẩm

Mỗi mã phụ gia thực phẩm sẽ được gắn với một số E duy nhất và được viết với mã hiệu E đứng đầu kết hợp với ba hoặc bốn chữ số. Hệ thống số E là một hệ thống mã hóa cho các chất phụ gia thực phẩm được các quốc gia trong Liên minh Châu Âu phê duyệt để sử dụng thực phẩm.

Phân loại phụ gia dựa theo chức năng bao gồm:

• Chất bảo quản: Giúp kéo dài thời gian bảo quản thực phẩm bằng cách ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn, nấm mốc. Ví dụ: axit benzoic, sulfit.
• Chất tạo màu: Cải thiện và duy trì màu sắc thực phẩm, giúp sản phẩm trở nên bắt mắt hơn. Ví dụ: caroten, beta-carotene, màu tự nhiên từ củ dền, nghệ.
• Chất điều vị: Tăng cường hoặc điều chỉnh hương vị thực phẩm, giúp món ăn trở nên hấp dẫn hơn. Ví dụ: bột ngọt (mononatri glutamat).
• Chất tạo hương: Làm tăng hoặc phục hồi hương vị tự nhiên của thực phẩm, giúp tăng sự hấp dẫn cho sản phẩm. Ví dụ: vanillin, tinh dầu cam, tinh dầu chanh.
• Chất làm tăng giá trị dinh dưỡng: Bổ sung vitamin, khoáng chất giúp tăng hàm lượng dinh dưỡng của thực phẩm. Ví dụ: vitamin C, vitamin E, axit folic, sắt, canxi.
• Chất tạo kết cấu: Giúp thực phẩm đạt độ dẻo, dai hoặc giòn mong muốn.

Phân loại các chất phụ gia thực phẩm

Xem thêm: 6 Loại Phụ Gia Thực Phẩm: Phân Loại, Công Dụng, Ứng Dụng Chất Phụ Gia

Tìm hiểu công dụng cụ thể của các loại phụ gia thực phẩm

Phụ gia thực phẩm có công dụng làm tăng giá trị dinh dưỡng 

Các vi chất dinh dưỡng như vitamin A, vitamin D, sắt, kẽm được bổ sung vào thực phẩm nhằm cải thiện chế độ dinh dưỡng, ngăn ngừa các bệnh do thiếu hụt vi chất. Thường được sử dụng với mục đích công nghệ, song chúng vẫn mang lại một số giá trị dinh dưỡng nhất định. Bên cạnh đó, phụ gia dinh dưỡng có thể ở dạng hình viên nhộng, dạng bột và được bảo vệ phải các chất khác để chống oxy hóa.

Chất bảo quản thực phẩm

Nhờ có chất bảo quản, thực phẩm có thể duy trì chất lượng lâu hơn, hạn chế sự phát triển của vi khuẩn, nấm mốc gây hư hỏng. Cụ thể, chất bảo quản thực phẩm hỗ trợ kiểm soát và ngăn chặn sự hư hỏng, bảo vệ thực phẩm chống lại các vi sinh vật gây biến đổi tính chất chẳng hạn như vi khuẩn, nấm men hay nấm mốc.

Ngày nay, người tiêu dùng đều mong muốn thực phẩm có thể bảo quản và sử dụng trong thời gian dài, không bị hư hỏng hay nhiễm độc. Do đó, phụ gia chống vi sinh vật đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc bảo quản thực phẩm mà không cần sử dụng đến hóa chất.

Chất bảo quản thực phẩm là gì?

Phụ gia thực phẩm sử dụng để tạo hương thực phẩm

Hương liệu tự nhiên và tổng hợp được sử dụng để làm nổi bật hương vị của sản phẩm, giúp thực phẩm thơm ngon hơn. Hàm lượng của chất phụ gia tạo hương trong thực phẩm rất thấp nên chúng không có tác dụng làm tăng thêm giá trị dinh dưỡng cho sản phẩm mà đóng vai trò giúp nâng cao giá trị cảm quan.

Phần lớn các chất phụ gia thực phẩm giúp tạo hương được công nhận là an toàn khi sử dụng đúng liều lượng và mức độ cho phép. Vậy nên, khi sử dụng phụ gia tạo hương, doanh nghiệp cần phải thực hiện theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất. Chúng thường được sử dụng phổ biến nhất trong các thực phẩm như bánh kẹo, nước ngọt, trà hòa tan,…

Chất phụ gia thực phẩm dùng tạo màu thực phẩm

Các chất tạo màu giúp thực phẩm trở nên hấp dẫn hơn, khắc phục sự thay đổi màu sắc do quá trình chế biến hoặc bảo quản. Màu sẽ được cho vào thực phẩm với mục đích phục hồi lại màu sắc của rau củ quả, giúp duy trình được tính chất đặc trưng của sản phẩm và tăng cường màu sắc sản phẩm để làm tăng mức độ hấp dẫn cho sản phẩm.

Chất phụ gia thực phẩm sử dụng để tạo màu được chia thành 2 loại:

• Chất màu tự nhiên: Là các chất được chiết xuất từ nguồn nguyên liệu hữu cơ thực vật hoặc động vật có sẵn trong tự nhiên. Chẳng hạn như: Caroten tự nhiên được chiết xuất từ các loại rau củ quả có màu vàng hay Curcumin được chiết xuất từ nghệ.
• Chất tạo màu tổng hợp: Là những chất màu được sản xuất hay tạo ra bằng các phản ứng hóa học. Ví dụ như Màu vàng chanh (Tartrazine), Sunset Yellow (Màu vàng cam),… Các chất màu tổng hợp thường có độ bền và đạt hiệu quả cao hơn. Tuy nhiên, dù chỉ cần một liều lượng nhỏ cũng có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe của người tiêu dùng.

Chất phụ gia thực phẩm sử dụng để tạo màu

Phụ gia thực phẩm có công dụng điều vị trong món ăn

Chất phụ gia điều vị giúp cân bằng hương vị hoặc biến đổi hương vị hiện có của thực phẩm để giúp cho món ăn trở nên hấp dẫn, hài hòa và ngon miệng hơn. Chất phụ gia thực phẩm hoạt động bằng cách kích thích các thụ thể vị giác nằm ở lưỡi hoặc tăng cường vị mặn, ngọt, chua, cay,… Mặc dù các chất điều vị được sử dụng phổ biến và rộng rãi nhưng nếu lạm dụng có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe của người sử dụng.

2 vấn đề cần lưu ý khi sử dụng phụ gia thực phẩm

Đảm bảo liều lượng quy định khi sử dụng trong thực phẩm 

• Phụ gia khi được sử dụng trong thực phẩm cần sử dụng đúng liều lượng và đúng đối tượng thực phẩm.
• Không được sử dụng quá mức tối đa được quy định sử dụng chất phụ gia đối với một loại thực phẩm hay nhóm thực phẩm.
• Hạn chế đến mức tối thiểu nhất lượng chất phụ gia để đạt được hiệu quả kỹ thuật như mong muốn.

Chỉ được phép sử dụng chất phụ gia với mục đích chính đáng

Việc sử dụng các loại chất phụ gia thực phẩm nhằm đảm bảo được hiệu quả như mong muốn nhưng cần phải đảm bảo không gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng, ví dụ như: 

• Một vài sản phẩm sử dụng chất phụ gia với mục đích đặc biệt. Trong đó, phụ gia thực phẩm đóng vai trò như một thành phần, ví dụ như đường ăn kiêng thì phải đảm bảo sức khỏe người sử dụng.
• Tăng cường việc duy trì chất lượng, tính ổn định của thực phẩm hoặc sử dụng để cải thiện cảm quan tiêu dùng mà không được làm thay đổi bản chất hoặc chất lượng của thực phẩm nhằm đánh lừa người tiêu dùng.
• Hỗ trợ quá trình sản xuất, vận chuyển nhưng không phục vụ cho mục đích che giấu món ăn sử dụng các nguyên liệu kém chất lượng hay thực hành sản xuất thực phẩm với kỹ thuật không phù hợp.

Những lưu ý khi sử dụng chất phụ gia trong món ăn hằng ngày

Xem thêm: Phụ Gia Thực Phẩm: Quy Định Chung Trong Sử Dụng Chất Phụ Gia

Xu hướng sản xuất và sử dụng phụ gia trong tương lai 

Theo báo cáo của Mordor Intelligence giai đoạn nghiên cứu 2019 – 2029, quy mô thị trường phụ gia thực phẩm ước tính đạt 141 tỷ USD vào năm 2024 và dự kiến đạt 167.88 tỷ USD vào năm 2029 với tốc độ tăng trưởng CAGR là 3.55% trong giai đoạn dự báo. Nhờ vào tính đa chức năng của các chất phụ gia đã thúc đẩy sự mong muốn của công ty thực phẩm và thúc đẩy xu hướng tăng trưởng của thị trường.

Các nhà sản xuất phụ gia thực phẩm cũng đang điều chỉnh hướng đi bằng cách tạo ra những phụ gia có “nhãn sạch”, giúp các công ty thực phẩm phát triển sản phẩm lành mạnh hơn. Những loại phụ gia này có thể thay thế trứng trong nước sốt thuần chay, dùng trong nước sốt nấu ăn hoặc thực phẩm chế biến sẵn.

Một ví dụ tiêu biểu là vào tháng 1/2021, Corbion NV, công ty chuyên sản xuất axit lactic lành mạnh, đã đầu tư mạnh để tăng 40% công suất sản xuất tại Bắc Mỹ (Mordor Intelligence, 2024). Điều này giúp đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về nguyên liệu tự nhiên trong ngành thực phẩm.

Những thông tin bạn cần biết về phụ gia thực phẩm đã được Trí Việt Phát Foods gửi đến khách hàng thông quan nội dung phía trên bài viết. Hãy liên hệ ngay với Trí Việt Phát Foods nếu bạn đang tìm kiếm dịch vụ gia công những chất phụ gia thực phẩm để nâng tầm giá trị sản phẩm của bạn!

Công ty TNHH TM & DV Sản Xuất Trí Việt Phát

Với hơn 10 năm kinh nghiệm, sáng tạo và cống hiến trong ngành sản xuất, nghiên cứu phụ gia thực phẩm công nghệ cao để khẳng định trí tuệ Việt Nam. Trí Việt Phát Foods luôn nỗ lực mỗi ngày để mang đến cho khách hàng giải pháp toàn diện và sản phẩm chất lượng cao.

Thông tin liên hệ:

• Địa chỉ: 81 đường Tân Hòa 2, Khu Phố 6, Phường Hiệp Phú, Thành Phố Thủ Đức, Thành Phố Hồ Chí Minh.
• Số điện thoại: +84 987 799 239
• Email: b2b.sales@trivietphat.net.